test

("නොබැඳුනු මනසක විත්ති" විශේෂාංගය , එහෙම නැත්නම් ලිපි පෙළ තුලින් මම උත්සාහ කරනවා මගේ වෘත්තීය පරිසරය තුල දිනපතා මම අත්විඳින, සමහර විට ඔබ බොහෝ දෙනෙක් නොදකින, නොවිඳින වෙනස් සිදුවීම් මාලාවක් ඔබත් එක්ක බෙදා ගන්නට.) හවස කෝපි කෝප්පය උගුරු දෙක තුනකින් ඉවර කළ ඩොනල්ඩ් කියාගෙන ආ කතාව පටන් ගත්තා. "අපි කොතැනද නැවැත්තුවේ.." "ඩොන් කියමින් හිටියේ, අර ගෙවල් දෙකේ ළමයි දාසයක් හිටි කතාවනේ" "ආ.. ඔවුනේ.. අපි දෙගොල්ලම කැතලික්, අපේ පවුලේ නමයයි, අල්ලපු ගෙදර හතයි. අපි දෙගොල්ල සෙල්ලමට බැස්සම ඕන ගේමක් අපේ තමයි" ඩොන් ඇස් කරකවමින්, කම්මුලු රිදෙන සතුටකින් කියවගෙන යනවා. "මයික් දන්නවද? ඔය අල්ලපු ගෙදර හිටිය කෙල්ලට තමයි මම මුලින්ම කිස් එක දුන්නේ. මට හතයි, කෙල්ලට පහයි. අපේ ගෙදර පඩිපෙල යට ඉඳන් තමයි කිස් එක දුන්නේ, තාම මතකයි ඒ හැඟීම..." "ඒ කියන්නේ ඩොන්ගේ පළමු පෙම්වතී ඒ..." "ඔව් , ඔව්... කැත්ලීන්. කොන්ඩේ බොකුටු , ජින්ජර් හෙයාර් එකක් තිබුණේ. මං ආසම කළේ, එයාගේ කොන්ඩෙට ගාන ඔයිල් එකේ සුවඳට...මං තදින් හාදුවක් දීලා ,ඊළඟට කළේ ඒ රත්තරං පාට කොන්ඩේ ඉම්බා...

("නොබැඳුනු මනසක විත්ති" විශේෂාංගය , එහෙම නැත්නම් ලිපි පෙළ තුලින් මම උත්සාහ කරනවා මගේ වෘත්තීය පරිසරය තුල දිනපතා මම අත්විඳින, සමහර විට ඔබ බොහෝ දෙනෙක් නොදකින, නොවිඳින වෙනස් සිදුවීම් මාලාවක් ඔබත් එක්ක බෙදා ගන්නට.) අද සඳුදා, අවුරුදු තුනකට පස්සේ නැවතත් in-person ක්රමයේ වැඩසටහන් පටන් අරගෙන දෙවෙනි දවස. අද කණ්ඩායම අතර, මීට පෙර අපත් එක්ක හිටි සේවාලාභීන් මෙන්ම, අළුතින්ම එකතු වූ සේවාලාභීන් පිරිසක්ද හිටියා. සැලසුම් කළ විදියටම දවස "වර්ණවත් දවසක්" ලෙස ගෙවුනා. හැමෝම කතාබහ කළා, හිනා වුනා, අකමැතිම ව්යායාම වැඩසටහන හිනාවෙවීම සම්පුර්ණ කළා, හවස් වරුව සෙල්ලම් කළා, සැලසුම් කළ ක්රියාකාරකම් අවසන් කරලා, පිරිසක්, ගමේ ප්රවාහන සේවය මගින් (ඒ කිව්වේ සීටිබී බස් එකෙන් කියමු) තම තමන්ගේ ගෙවල් වලට ගියා. හවස තුන හමාරත් වෙලා තවමත් හැරියට් නෝන තවමත් මග බලාගෙන ඉන්නවා. හැරියට් අවුරුදු හැත්තෑවක විතර, ඩිමෙන්ෂියා තත්ත්වය සමඟ ජීවත්වන බ්රිතාන්ය-කැනඩානු කාන්තාවක්. හරි අපූරු රස කතා උල්පතක් වන ඇය, අපත් එක්ක මීට වසර තුනකට පෙර කෝවිඩ් වසංගතේ එන්න ඉස්සර වෙලා මේ විදියටම වැඩසටහන් වලට එක් වුනා. නමුත් ,කෝවිඩ් තත්ත්...

SL Dementia ඩිමෙන්ෂියා සුව අසපු ගෲප් එක පටන්ගත් අවස්ථා වේ සිට, ඩිමෙන්ෂියා ගැන ලංකාවේ විවිධ ගැටළු යොමු වෙනවා. ඒ අතරේ වැඩි ප්රමාණයක්ම තියෙන්නේ "ඩිමෙන්ෂියාව හොඳ කරන" වෙදුන් යැයි කියා ගන්නා අය, තවත් විවිධාකාර ක්රම ඔස්සේ ඩිමෙන්ෂියාව සුව වු බව කියන පණිවිඩත් ලැබෙමින් තිබෙනවා. එම තොරතුරු එවූවන් අතරේ, පාසල් වයසේ දරුවන්ගේ සිට, ලංකාවේ ප්රධාන යැයි කියන මාධ්ය ආයතනයක ප්රධානියෙක් දක්වා පරාසයක පිරිස සිටිනවා. ලැබෙන පෞද්ගලික පණිවිඩ වලට පුද්ගලිකව පිළිතුරු දීම කිසිදු ගෲප් එකකට අදාලව නොකරන නිසා, කියවීමට පමණක් යොදා ගැනීමයි සිදුවෙන්නේ. (අවශ්යතාවය ඉතාමත් ඉහළ තැනකදි පිළිතුරු දෙනවා හැර) නමුත්, මේ උනන්දුව ඔස්සේ , ලංකාව තුල ඩිමෙන්ෂියාව ගැන යම් කතාබහක් සිදුවන බව සහ අවධානයක් තිබෙන බවට "සතුටක්" ලැබුණත්, තත්ත්වය ගැන ඇති දැනුම ගැන නම් "සතුටු වෙන්න" පුළුවන් තැනක නැතිදෝ කියල හිතෙනවා. ඒ නිසා, මේ ලිපිය "ඩිමෙන්ෂියා සුව කරන්න පුළුවන් ද?" නමින් පළ කරන්නේ, ලැබුණූ පුද්ගලික පණිවිඩ ගණනාවකට පොදුවේ පිළිතුරක් ලබා දෙන්නටත්, පොදුවේ දැනුවත් කිරීමක් කරන්නටත්. මොකක්ද ඩිමෙන්ෂියා කියන්නේ? ...

("නොබැඳුනු මනසක විත්ති" විශේෂාංගය , එහෙම නැත්නම් ලිපි පෙළ තුලින් මම උත්සාහ කරනවා මගේ වෘත්තීය පරිසරය තුල දිනපතා මම අත්විඳින, සමහර විට ඔබ බොහෝ දෙනෙක් නොදකින, නොවිඳින වෙනස් සිදුවීම් මාලාවක් ඔබත් එක්ක බෙදා ගන්නට.) බ්රහස්පතින්දා දවස...හතයි පනස් පහයි. සායනයේ දොර අඟුළු හැරියේ තවත් අපූරු, අනපේක්ෂිත අත්දැකීම් වලින් රසවත් වුනු "වර්ණවත්" වෙනස්ම දවසක බාරගන්නත් හිතාගෙන.හරියටම අට වෙත්දි මගේ අනෙක් සහෝදර සේවිකාවත් දවසේ මුල් රාජකාරී වලට එකතු වුනා. පෙර දවසේ සිදුවීම් ගැන සොයා බැලීමකින් පස්සේ, අද දවසේ පැමිණීමට නියමිත සේවාලාභීන් ගැනත්, විශේෂයෙන්ම මේ සතිය තුල ඔවුන්ගේ සිදුවුනු වෙනස්වීම සහ වෛද්යවාර්තා ගැන විමසා බැලීමත් කළ යුතුම වෙනවා. ඒ, අද දවස තුල ඔවුන්ට විය හැකි ගැටළු අවම කරමින් , වඩාත් සාර්ථක සේවයක් ඔවුන්ට ලබා දිය යුතු නිසාවෙන්. "මයික්! බ්රයන් පෙරේදා වයිෆ් එක්ක ආග්යුමන්ට් එකක් වෙලා වගේ, කෙයාවර්කර්ටත් physical aggression එකක් වෙලා වගේ කෙස්නෝට්ස් වල හැටියට නම් , ඔයත් ටිකක් බලන්න. අනෙක් අය නම් වෙනසක් නෑ, අද, මොබයිල් එක එනවා බෙටීගෙයි, මාර්තාගෙයි බ්ලඩ් ගන්න." හැනා අද දවසේ වාර...

ඩිමෙන්ෂියාවේදී ඇතිවන සමහර ලක්ෂණ, මානසික රෝග ලෙස වෙන්කර හඳුනාගන්නා රෝග තත්ත්ව වලදිත් දකින්නට පුළුවන්. ඒ අතරේ අප දැනටමත් දන්න delusions (යථාර්ථය තුල හඳුනානොගන්නා හෝ අසත්ය වන නමුත් පුද්ගලයා පවත්වා ගන්නා, ප්රතික්ෂේප කිරීමට හෝ විමර්ශණයට අකමැති විශ්වාස - උදාහරණයක්, සමහර අයෙක් හිතං ඉන්න පුළුවන්, තමන්ට නාග ලෝකෙන් කතා කරනවා කියලා, අසාමාන්ය සද්ද එහෙමත් ඇහෙන්න පුළුවන්) , hallucinations (මේ තත්ත්වයේදී, ඇත්තටම ඒ කෙනාට , වෙනත් අයට නොපෙනන, නොදැනෙන අසාමන්ය දේ පෙන්නට, ඇහෙන්නට , දැනෙන්නට පටන් ගන්නවා. උදාහරණයක් - අදාල පුද්ගලය , තමන්ගේ ඇදේ වාඩිවෙලා ඉන්න , එයාගේ පුතා එක්ක කතා කරන්න පුළුවන්, හැබැයි වෙන කාටවත් පෙන්නේ නැහැ එහෙම තවත් කෙනෙක් ඇදේ වාඩි වෙලා ඉන්නවා කියලා) කියන තත්ත්ව වලට අමතරව , තවත් හඳුනාගත හැකි ලක්ෂණයක් මේ අවස්ථා දෙකටම , ඒ කිව්වේ මානසික රෝග සහ සමහර ඩිමෙන්ෂියා වර්ග වලට පොදුවේ දකින්නට පුළුවන්. ඒ තමයි Speech derailment. Speech derailment කියන්නේ, අදාල පුද්ගලයා එක්ක වාචිකව කතාබහ කරගෙන යත්දි (එහෙම කිව්වේ නිර්වාචික කතාබහත් තිබෙන නිසා) , කතා කරන මාතෘකාවෙන් පිට පැනල , කිසිම සම්බන්ධයක් නැති කත...

Mixed Dementia ලෙස හඳුන්වන්නේ ඩිමෙන්ෂියා වර්ග එකකට වඩා එක්වී, ලක්ෂණ මතුකරන තත්ත්වයක්. බොහෝ අවස්ථා වල ඇල්සයිමර් ඩිමෙන්ෂීයාව සහ පෙර කතා කළ වැස්ක්යුලර් ඩිමෙන්ෂියාව එකට හමුවන අවස්ථා තිබුණත්, වෙනත් වර්ග එක්ව හමුවන අවස්ථාත් තිබෙනවා. ඒ නිසා, මෙම තත්ත්වයට "පොදු ලක්ෂණයක්" පැහැදිලි කරන්නට අමාරුයි. එතැනදී එකතු වන ඩිමෙන්ෂීයා තත්ත්ව වල ලක්ෂණ මිශ්රණයක් දකින්නට පුළුවන්. මෙම තත්ත්වය ගැන පහත කතාව තුල, මෙම තත්ත්වය සමඟ ජීවත්වන ඇගේ කතාව ඔබට අසන්නට පුළුවන්. විල්සන් පවුලේ කතාව දවස - බ්රහස්පතින්දා වෙලාව - උදේ නමයට විතර "ට්රීං ට්රීං..." ඇමතුමක්! මේ වෙලාව අපේ කණ්ඩායම් රැස්වීම් තියෙන වෙලාව නිසා සාමාන්යයෙන් වෘත්තීය සගයන් නම් ඇමතුම් දෙන්නේ නැහැ. කවුද මේ? බලමු! හ්ම්, විල්සන් මහත්තයා. "සුබ උදෑසනක්, විල්සන් මහත්තයා, කොහොමද තොරතුරු?" "සුබ උදෑසනක් මයික්! ඒත් මට නම් ඊයේ ඉඳල කිසිම සුබ දෙයක් නෑ" විල්සන් මහත්තයගේ හඩේ තිබුණෙ, දුකක්, වෙහෙසක් එක්කම අමුතු කළබලයක්. "ඇයි? කියන්න මොකක්ද හේතුව" "නෝනා ඊයේ රෑ පටන් ගත්ත I love you එක නවත්වන්නෙම නෑ, ඊයේ...